Dünya Vatandaşlığı deyince akla değişik çağrışımlar gelebiliyor. Bu konuda bugüne kadar yapılmış en etkili uygulama olarak Oxfam tarafından İngiltere'de devlet okulları müfredatına dahil edilmiş olan Global Citizenship Framework gösterilebilir. Bu çalışmada, Dünya vatandaşı dünyada olup biten gelişmelerden haberdar, kendini bir dünya vatandaşı olarak gören, kültürel çeşitliliğe değer veren ve saygı duyan, sosyal adaletsizliğe duyarlı, dünyanın daha yaşanabilir hale gelmesi için harekete geçmeye hazır bir kimse olarak tarif ediliyor.

Niçin Dünya Vatandaşlığı

Dünya vatandaşlığı kavramı, küreselleşme ve beraberinde kültürlerin birbirleriyle olan etkileşimler sonrası gündeme geliyor. Bu süreçte, özellikle de sömürge sonrası kimi devletlerin hem dillerinin hem de kültürlerinin asimile olduğunu görüyoruz. Dünya vatandaşlığı böylesi bir asimilasyona karşı çıkan ve her kültürü sahip olduğu bütün değerleriyle birlikte geleceğe taşımayı hedefleyen bir bakış açısı sunuyor.

Dünya Devlerinin Dünya'ya olan İlgisizliği

Amerika'da son yıllarda yapılan araştırmalarda gençlerin dünya dillerine olan ilgisizliği gündeme gelmiş, dünya coğrafyası hakkında da şok edici sonuçlar elde edilmişti. Örneğin ülke insanının yalnızca altıda biri yabancı bir dil konuşabiliyor. Şüphesiz bunun büyük bir çoğunluğunu Hispanik göçmenler oluşturuyor. Benzer biçimde 2003 yılından beri Irak'ı işgal altında tutan Amerika'da halkın yarısı dünya haritası üzerinde Irak'ın yerini bulmakta güçlük çekiyor. Amerika bu tür manzaralarla dünyadan kopuk bir halde yaşamaya devam ededursun, İngiltere Avrupa ülkesi olmanın avantajını, dünya vatandaşlığına dönüştürerek stratejik anlamda bir atağa geçmeyi düşünüyor olabilir. Neticede, yabancı dil bilmenin önemi günden güne artmakta ve artık İngilizce dışında yayın yapan televizyon kanalları ile geniş kitlelerin daha kolay bir biçimde ulaşılabildiğini görmekteyiz.

Evrensel Değerler ve Dünya Vatandaşlığı

Yukarıda sözü edilen eksiklikler ve stratejik hedefler doğrultusunda Dünya Vatandaşlığı'na en kolay adapte olabilecek ve bunu en samimi bir biçimde sürdürebilecek tek ülke yine Türkiye'dir diye düşünüyorum. Osmanlı İmparatorluğu'nun izleri hali hazırda üç kıtada canlı bir biçimde varlığını sürdürürken, dünyanın merkezi konumunda olan Türkiye hem Doğu'ya hem de Batı'ya açılan bir köprüdür. Bu tarihi ve jeopolitik avantajların yanında sömürgecilik anlamında da temiz bir geçmişe sahip olmamız bizi bu konuda daha başarılı kılacaktır.

Dünya vatandaşlığı henüz yeni bir kavram olmasına karşın gerek internette gerekse de görsel basında oldukça doyurucu kaynaklara ulaşmak mümkün. Meraklıları için bu kaynakları belirterek yazımızı noktalayalım.

Oxfam Global Citizenship: İngiltere'de devlet okulları için hazırlanan Dünya Vatandaşlığı müfredatı.

LinkTv: Tamamen dünya kültürlerinin tanıtıldığı programlardan oluşan, sürekli dünyadan haberler veren, dünya müzikleri ve dünya sinemalarından örnekler sunan bağımsız Televizyon kuruluşu.

http://www.globalvoicesonline.org/: Dünyadan haberler veren, sık güncelenen bir blog-haber sitesi.

http://www.worldcitizensguide.org/: Farklı ülkeleri ziyaret etmeyi düşünenler için güzel bir kaynak.

http://www.mywonderfulworld.org/: Çocuklar için hazırlanmış, interaktif web sitesi.

www.nationalgeographic.com/worldmusic : National Geographic dünya müzik arşivi.

mehmetcogal@gmail.com